• WordPress Hosting için PHP Sürümü Yönetimi: Sunucu Panelleriyle Doğru Sürüm Seçimi
• Joomla İçin PHP Sürümü Yönetimi: Sunucu Paneli Entegrasyonu
• Sunucu Panelleri ile PHP Sürümü Güncelleme Adımları
• Performans Odaklı Sunucu Optimizasyonu: Bağlantı Türleri ve İyileştirme
• Güvenlik ve Uzun Ömürlü Yapılandırma
• Uygulama Örnekleri ve En İyi Pratikler
• Sıkça Sorulan Sorular

Web hosting dünyasında PHP sürümü yönetimi, güvenlik, performans ve uyumluluk dengesiyle yakından ilişkilidir. Özellikle WordPress ve Joomla gibi popüler CMS’ler için sunucu panelleri üzerinden doğru PHP sürümünü seçmek, hem güvenlik yamalarının uygulanması hem de eklenti-tema uyumluluğu açısından hayati bir adımdır. Bu rehberde, modern sunucu panelleriyle PHP sürümü yönetimini adım adım ele alıyoruz. Ayrıca ziyaretçilerinizin hızını artıran ve güvenliği güçlendiren pratik ipuçlarına değineceğiz.

WordPress Hosting için PHP Sürümü Yönetimi: Sunucu Panelleriyle Doğru Sürüm Seçimi

WordPress, PHP sürümüne karşı oldukça duyarlı bir CMS’dir. Eski sürümlerdeki güvenlik açıkları ve performans sorunları, ziyaretçi deneyimini doğrudan etkiler. Uzmanlarin belirttigine göre, modern bir WordPress sitesinin süreçlerini sorunsuz yürütmesi için en az PHP 7.4 veya daha güncel bir sürüm önerilir; güncel sürüm kullanımı, %10-%25 arasında performans kazanımı ve güvenlik iyileştirmesiyle sonuçlanabilir. Ancak sürüm seçimi yalnızca CMS sürümüne bağlı değildir; tema ve eklenti uyumluluğu, hosting yapısı, veritabanı sürücülerinin desteklediği özellikler de belirleyicidir.

Açıkçası, sunucu panelleri üzerinden sürüm yönetimi, manuel kod değişiklikleriyle karşılaştırıldığında hem daha güvenli hem de daha hızlıdır. cPanel ve Plesk gibi popüler paneller, kullanıcı dostu arayüzleriyle PHP sürümünü hızlıca değiştirmeyi ve test etmeyi mümkün kılar. Yine de sürüm yükseltmeden önce bir dizi adımı tamamlamak gerekir: uyumluluk kontrolleri, staging ortamında test, yedekleme ve çakışma sorunlarının ön kontrolü gibi adımlar, kesinti riskini minimize eder.

Üyelik ve sağlayıcı farkları göz önünde bulundurularak yapılması gerekenler

• Uyumluluk kontrolleri: Temalar, eklentiler ve özel fonksiyonlar mevcut PHP sürümüne uygun mu kontrol edin.
• Staging kullanımı: canlıya geçmeden değişiklikleri test edin; özellikle performans ve güvenlik testlerini atlamayın.
• Geri dönüş planı: Yeni sürümde uyuşmazlık çıkarsa eski sürüme dönmeyi sağlayan bir planınız olsun.

Not: Güncel sürüm, hosting paketinizin desteklediği PHP sürümü ile sınırlı olabilir; bu yüzden plan seçimini ve panel konfigürasyonlarını buna göre yapın.

Joomla İçin PHP Sürümü Yönetimi: Sunucu Paneli Entegrasyonu

Joomla, PHP ile kuvvetli bir entegrasyon gerektirir ve sürüm uyumsuzlukları kullanıcı deneyimini olumsuz etkileyebilir. Joomla topluluğu, PHP 7.4 ve üzeri sürümlerin güvenlik ve performans açısından avantajlı olduğunu belirtmektedir. Uyum sorunları genellikle eklenti modülleri ve özel şablonlar kaynaklıdır; bu nedenle sürüm güncellemesi öncesi, Joomla sürümünüzün minimum güvenlik desteği aldığı sürümü kullandığınızdan emin olun. Sunucu panelleri, sürüm değişikliklerini kaydedebilir ve geçmiş sürümlere dönme izni sağlar. Böylece riskler minimize edilir.

Joomla kullanıcıları için iyi bir yaklaşım, PHP sürümüyle uyumlu olan tema ve eklentileri önden test etmek ve staging süreçlerini kullanmaktır. DirectAdmin, cPanel veya Plesk gibi panellerde de PHP sürümü değiştirme işlemi benzer adımlarla gerçekleştirilir; temel farklar arayüz konforu ve bazı ek ayarlamalarda kendini gösterir.

Farklı panellerde sürüm değişikliği nasıl yapılır?

• cPanel: Yazılım > Select PHP Version veya PHP Selector bölümünden sürümü seçin; ayarları kaydedin ve test edin.
• Plesk: Abonelik > Hosting Settings > PHP version bölümünden uygun sürümü seçin; gerektiyse PHP-FPM/fastCGI gibi yöntemi seçin.
• DirectAdmin: PHP Settings veya PHP Version bölümünden sürümü değiştirme adımlarını izleyin; changes kaydedin.

Sunucu Panelleri ile PHP Sürümü Güncelleme Adımları

Güncelleme sürecini güvenli ve sistematik bir şekilde yürütmek, olası hataları en aza indirir. Aşağıdaki adımlar, WordPress ve Joomla için genel bir rehber niteliğindedir; paneller arası küçük farklar olsa da mantık aynıdır.

1. Mevcut sürümü belirleyin: CMS sürümlerinin hangi PHP sürümünü desteklediğini kontrol edin. Bu bilgi genellikle resmi belgelerde yer alır. Ardından hosting panelinizde mevcut PHP sürümünüzü not alın.
2. Uyumluluk testi yapın: Ana tema, sayfa oluşturucu ve en çok kullanılan eklentilerin uyumlu olduğundan emin olun. Gerekirse staging ortamında test edin.
3. Yedek alın: Veritabanı ve dosya sisteminizin tam yedeğini alın. Yedekler, sürüm değişikliğinde geri dönüş için hayati öneme sahiptir.
4. GÜVENLİK ayarları: PHP sürümünü yükselttiğinizde güvenlik uzantılarını ve açıkları kontrol edin. Eski sürümlerin güvenlik güncellemeleri artık sağlanmıyorsa, mümkün olan en güncel sürüme geçin.
5. Güncelleme işlemini uygulayın: Panelde ilgili sürümü seçin ve değişiklikleri kaydedin. Ardından sitenizi dikkatli bir şekilde kontrol edin (ana sayfa, yönetici paneli, en çok kullanılan form ve eklentiler).
6. Performans testleri: Önbellekleme, opcode önbelleği (ör. OPcache) ve database bağlantı ayarlarını kontrol edin; istek başına yanıt süresi ve hata günlüklerini inceleyin.
7. Geri dönüş planı: Bir sorun çıkarsa eski sürüme dönmenin nasıl yapılacağını planlayın ve hızlı bir şekilde geri adımları uygulayın.

Performans Odaklı Sunucu Optimizasyonu: Bağlantı Türleri ve İyileştirme

PHP sürümünün optimizasyonu, sadece sürümün güncel olmasıyla sınırlı değildir. Bağlantı çeşitleri ve sunucu mimarisi, gerçek dünya performansını doğrudan etkiler. WordPress ve Joomla kullanan siteler için şu üç ana alana odaklanmak, hızlı ve güvenilir bir deneyim sağlar:

• Bağlantı tipleri: Veritabanı bağlantıları, harici API çağrıları ve içerik dağıtım ağları (CDN) ile uyumlu yapılandırma yapın. Örneğin, veritabanı bağlantılarını yerel sunucuya yakın konumda tutmak, yanıt süresini önemli ölçüde azaltır.
• Ön bellekleme: Hem sayfa önbelleği hem de opcode önbelleği (OPcache) ile statik içeriği hızlandırın. Bu yaklaşım, gerçek kullanıcıya sunulan yanıt süresini kısaltır ve CPU yükünü azaltır.
• İçerik dağıtımı ve güvenlik: CDN kullanımıyla statik varlıklar (resimler, CSS, JS) için coğrafi olarak yakın uç noktalar kullanın; TLS ayarlarını güncel sürümlerle güvenli hale getirin.

Güvenlik ve Uzun Ömürlü Yapılandırma

PHP sürümünün güvenli ve uzun ömürlü bir şekilde yönetilmesi, yalnızca sürüm yükseltmekten ibaret değildir. Uzun vadeli başarı için şu noktalar dikkate alınmalıdır:

• Desteklenen sürümler: CMS ve eklenti geliştiricileri tarafından desteklenen sürümler tercih edin; güvenlik güncellemelerini kaçırmayın.
• Eklenti uyumluluğu: Özellikle güvenlik eklentileri ve güvenli konfigürasyonlar için eklenti uyumluluğunu kontrol edin.
• Güvenlik katmanları: Web uygulama güvenlik duvarı (WAF), ModSecurity ve güvenli konfigürasyonlarla korumayı güçlendirin.
• Otomatik güncellemeler: Sunucu güvenlik güncellemelerini otomatik olarak takip etmek için planlar oluşturun; ancak ana sürüm güncellemelerini staging üzerinde test edin.

Uygulama Örnekleri ve En İyi Pratikler

Birkaç gerçek dünya senaryosu üzerinden giderek, hangi durumda hangi yaklaşımın daha mantıklı olduğuna bakıyoruz. Cogu surucu bunu ihmal ediyor; oysa küçük bir e-ticaret sitesi için bile doğru PHP sürümünün seçilmesi, performans ve güvenlik açısından hayati farklar yaratır. Örneğin, aylık trafiği yüksek bir WordPress sitesinde PHP 8.x ailesine geçiş, sayfa yüklenme sürelerinde ölçülebilir iyileşme sağlar. Joomla kullanıcıları ise, eklenti uyumluluğunu kontrol ettikten sonra sürüm yükseltimini gündelik operasyonlarına entegre etmelidir. Yine de her durumda yedekleme ve staging adımları hayati öneme sahiptir.

Deneyimlerimize göre, sunucu panelleriyle sürüm yönetimini otomatikleştirmek ve diffsiz bir dönüş akışı kurmak, operasyonel güvenliği artırır. Ayrıca farklı hosting paketlerinde HTMX, REST API’ler veya GraphQL gibi teknolojilerin entegrasyonu değerlendirilmeli; performans taleplerine göre yapılandırmalar yapılmalıdır. Basit bir kural: hangi paneli kullanırsanız kullanın, sürüm yönetimini tek bir merkezi noktadan izlemek, hata riskini azaltır.

Sıkça Sorulan Sorular

WordPress hosting için hangi PHP sürümünü tercih etmeliyim?

Genel tavsiye, CMS’nizin ve en çok kullandığınız eklentilerin desteklediği en güncel sürümü seçmektir. Ancak tema ve eklenti uyumluluğu kritik olduğundan, önce staging ortamında test edin ve güvenlik yamalarının alındığından emin olun.

Joomla için PHP sürümü seçerken nelere dikkat etmeliyim?

Joomla sürümünüzün, kullandığınız eklenti ve modüllerin hangi PHP sürümlerini desteklediğini kontrol edin. Güncel sürümler güvenlik açısından daha avantajlıdır; ancak bazı eski eklentilerin uyumluluk sorunları olabileceğini unutmayın ve staging üzerinde test edin.

cPanel’de PHP sürümünü nasıl değiştiririm?

Genelde Adımlar şu şekildedir: Yazılım > Select PHP Version veya PHP Selector bölümüne gidin; sürümü seçin, değişiklikleri kaydedin ve sitenizi test edin. Özetle, sürüm yükseltmesi uyumluluk kontrolü ve staging testleri after yapılmalıdır.

Sonuç olarak, sunucu panelleri üzerinden PHP sürümü yönetimi, WordPress ve Joomla sitelerinin performansını ve güvenliğini doğrudan etkileyen kritik bir adımdır. Doğru sürümü seçmekle kalmayıp, uyumlu eklentileri, staging süreçlerini ve güvenlik konfigürasyonlarını bir arada yönetmek, uzun vadede daha sorunsuz bir operasyonel deneyim sağlar. Unutmayın: Hızlı ve güvenli bir web sitesi, iyi planlanmış bir sürüm yönetiminden geçer.

İsterseniz, bir sonraki adım için bizimle iletişime geçin ve sunucu paneli üzerinden PHP sürüm yönetimini başlatalım. Hemen bir hosting planı karşılaştırması talebinde bulunabilirsiniz.

Sunucu Panelleriyle PHP Sürümü Yönetimi: WordPress ve Joomla yazısı ilk önce Hostingcim üzerinde ortaya çıktı.

• Web Hosting için Çoklu Site Yönetiminde Sunucu Panelleri: cPanel, Plesk ve DirectAdmin ile Verimlilik Artırımı
• WordPress ve Joomla Hosting İçin Sunucu Panelleri Seçimi
• Bağlantı Çeşitleri ve Güvenli Erişim
• Kaynak İzolasyonu ve Yük Dengeleme
• Veritabanı Yönetimi ve Entegrasyon
• Güvenlik, Performans ve Yedekleme Stratejileri
• Gerçek Dünya Uygulamaları
• FAQ: Sık Sorulan Sorular

Birden çok sitenin tek bir hosting altyapısı üzerinden yönetimi, hem maliyet hem de operasyonel verimlilik açısından dikkat gerektirir. Doğru sunucu panelleri ve bağlantı çeşitleri ile bu süreç daha hızlı, daha güvenli ve daha sürdürülebilir hale gelir. Özellikle WordPress ve Joomla gibi popüler içerik yönetim sistemlerini barındıran hosting planlarında, panel seçimi, kullanıcı hakları, yedekleme politikaları ve ağ yapılandırmaları kritik rol oynar. Bu yazıda, çoklu site yönetimini kolaylaştıracak en iyi uygulamaları, pratik örnekleri ve gerçek dünya senaryolarını ele alıyoruz. Peki, nereden başlanmalı?

Web Hosting için Çoklu Site Yönetiminde Sunucu Panelleri: cPanel, Plesk ve DirectAdmin ile Verimlilik Artırımı

Sunucu panelleri, çoklu site yönetiminde temel odak noktasıdır. cPanel/WHM, Plesk ve DirectAdmin gibi çözümler, hesap izolasyonu, yedekleme, çoklu alan adı yönetimi ve kullanıcı rolleri gibi kilit özellikleri bir araya getirir. Özellikle çok sayıda WordPress veya Joomla sitesi bulunan hosting ortamlarında panelin ölçeklenebilirliği belirleyici olur. Ayrıca bir panelin sunduğu API entegrasyonları ile otomasyon akışları kurulabilir; bu, manuel iş yükünü azaltır ve hataları minimize eder.

Bir panel seçerken şu kriterler öne çıkar: hesap izolasyonu ve kaynak kısıtları, yedekleme/geri yükleme kolaylığı, staging ortamı, güvenlik modülleri (WAF, Fail2Ban gibi), kullanıcı yönetimi ve güvenli API erişimi. Ayrıca güncel sürümlerin desteklenmesi ve üçüncü parti uygulamalarla uyumluluk da dikkate alınmalıdır. Üretici verilerine bakıldığında, cPanel’in WHM ile çoklu hesap yönetimi, Plesk’in özellikle Windows tabanlı ortamlarda sunduğu esneklik ve DirectAdmin’in hafifliği, orta ve büyük ölçekli ortamlarda sık tercih edilir. Bu yüzden, çoklu site yönetiminde birden fazla panel arasındaki farkları net görmek faydalı olur.

• Hesap izolasyonu: Her siteye ayrı kaynak sınırlamaları uygulanabilir mi?
• Otomasyon: Tek tıklama yedeklemeler, site transferleri.
• Güvenlik: Oturum yönetimi ve API güvenliği nasıl sağlanıyor?
• Uyumluluk: WordPress ve Joomla için ortak eklenti desteği var mı?

WordPress ve Joomla Hosting İçin Sunucu Panelleri Seçimi: cPanel, Plesk ve DirectAdmin

WordPress ve Joomla için seçilecek panel, içerik yönetim sistemlerinin gereksinimlerini doğrudan etkiler. WordPress’in birden çok eklentiyle yoğun kaynak kullanımı yapması, PHP-FPM havuz ayarlarının iyi optimize edilmesini gerektirir. Plesk, WordPress Toolkit gibi çözümlerle tek tıklama kurulumlar ve güvenli tarama süreçlerini kolaylaştırır. cPanel ise geniş eklenti ekosistemi sayesinde özel iş akışları kurmayı kolaylaştırır. DirectAdmin ise daha hafif bir çözüm olarak, sınırlı kaynakla yüksek verim sunabilir.

Dile getirilen gerçek dünya uygulamalarında, birden çok WordPress sitesinde güncelleme yöneticileri, otomatik yedeklemeler ve staging ortamları kritik rol oynar. Joomla için ise geniş plugin ekosisteminde uyumlu SEO ve güvenlik eklentileri ile panel üzerinden yapılan ayarlar etkili olur. Ayrıca tek bir panel üzerinden tüm sitelerin yöneticileri için farklı erişim seviyeleri oluşturmak güvenlik açısından önemlidir. Kullanıcı dostu arayüzler, acil durumlarda hızlı müdahale imkanı sağlar ve operasyonel kesintileri azaltır.

Bağlantı Çeşitleri ve Güvenli Erişim: SSH, SFTP, FTP ve API Entegrasyonu

Birçok web hosting senaryosunda bağlantı çeşitleri, güvenlik ve verimlilik açısından belirleyici olur. SSH ve SFTP, güvenli dosya transferi ve komut satırı erişimi için güncel standartlardır. FTPS ise kurumsal yapıların tercih ettiği ek güvenlik katmanı sağlar. API entegrasyonları ile otomasyon ve entegrasyonlar, panelden dışa bağımlılığı azaltır. Örneğin, bir CI/CD akışıyla WordPress temalarını veya eklentilerini otomatik olarak dağıtabilir, hatalı güncelleme riskini azaltabilirsiniz.

Güvenlik için öneriler şu şekilde özetlenebilir: güçlü SSH anahtarları kullanın, yalnızca gerekli kullanıcıları yetkilendirin ve IP beyaz listeleme ile erişimi sınırlandırın. Parola tabanlı kimlik doğrulamasını kapatıp anahtar tabanlı doğrulamaya geçmek, hesap güvenliğini önemli ölçüde artırır. Ayrıca FTP yerine SFTP veya FTPS kullanılması, verilerin uçtan uca korunmasını sağlar. Bir sonraki adım olarak, API anahtarlarını periyodik olarak rotasyona tabi tutun ve erişim kayıtlarını aktif olarak takip edin.

Kaynak İzolasyonu ve Yük Dengeleme ile Çoklu Site Optimizasyonu

Çoklu sitelerin performansını korumak için kaynak izolasyonu kritik öneme sahiptir. Çoğu panel, her alan adına veya her siteye belirli RAM, CPU ve disk I/O sınırlamaları atama imkanı sunar. Sanal makineler (VM) veya konteyner tabanlı çözümler (Docker, LXC), izole çalışma alanları sağlayarak tek bir site üzerinden oluşan ani trafik dalgalanmalarının diğer siteleri etkilemesini engeller. Ayrıca yük dengeleme, yüksek trafiğin güvenli ve dengeli dağıtılmasını sağlar. Özellikle WordPress sitelerinde, kullanıcı sayısı arttıkça önbellekleme katmanlarının etkisi belirginleşir. Cache sunucuları (Varnish, Redis) ve CDN entegrasyonları ile sayfa yükleme süreleri olumlu yönde değişir.

Pratik öneriler: 1) siteler için ayrı PHP-FPM havuzları tanımlayın; 2) önbellek katmanını sitelere göre yapılandırın; 3) CDN ile statik içerik dağıtımını hızlandırın; 4) kritik veritabanlarına cache katmanı ekleyin. Bu adımlar, aynı fiziki altyapıyı paylaşan sitelerde bile performans farkını net şekilde ortaya koyar.

Veritabanı Yönetimi ve Entegrasyon: WordPress ve Joomla İçin Verimli DB Stratejileri

İçerik yönetim sistemleri hızla veriyi büyütür. MySQL/MariaDB için veritabanı ayarlarını optimize etmek, çoklu site ortamında temel performans farkını yaratır. Öneriler arasında; yeterli InnoDB buffer pool boyutu (örneğin 128 MB–256 MB aralığında), bağlantı havuzu ve sorgu önbelleği yönetimi yer alır. WordPress ve Joomla için veritabanı tablolarını optimize etmek, gereksiz eklenti sorgularını azaltır. Ayrıca periyodik olarak veritabanı yedeklerini planlı bir şekilde almak ve test geri yüklemelerini rutine dönüştürmek, felaket durumlarında büyük günahları önler.

Çoklu site senaryolarında veritabanı mimarisini düşünmek gerekir. Birden fazla site için ortak bir veritabanı sunucusu kullanmak cazip olabilir; ancak ayrı veritabanı sunucuları veya ayrı veritabanı kullanıcıları kullanmak, çapraz etkileri azaltır. Bu yaklaşım, güvenlik ve performans açısından daha öngörülebilir bir yapı sağlar.

Güvenlik, Performans ve Yedekleme Stratejileri

Güvenlik ve performans, modern web hosting’in ayrılmaz ikilisidir. SSL/TLS ile tüm bağlantılar için şifreleme standarttır ve her sitenin bağımsız olarak sertifikalandırılması önerilir. WAF (Web Uygulama Güvenlik Duvarı), kötü niyetli trafik ve OWASP top 10 tehditlerine karşı birinci savunmadır. Erişim kayıtları, günlükler ve tetikleyiciler ile anormal aktiviteler erken yakalanır. Ayrıca periyodik olarak yedeklemeler alınmalı ve felaket anında hızlı geri yükleme için testler yapılmalıdır.

Performans için temel uygulamalar: CDN entegrasyonu, dinamik içerikler için cache katmanları, veritabanı sorgu optimizasyonu ve sunucu tarafı güvenlik güncellemelerinin zamanında uygulanması. Yedekleme politikaları da hayati: hem tam yedekleme hem de fark yedeklemesi ile geri dönüş süreleri minimize edilir. Bu sayede hem veri güvenliği hem de hizmet sürekliliği sağlanır.

Gerçek Dünya Uygulamaları

Sabah işe giderken birden fazla web sitesi barındıran bir hosting ortamında yeni güncellemeler planlanabilir. Staging ortamı kullanılarak artık sürümlerin üretime etkisi minimuma indirilir. Bir başka örnek, Joomla tabanlı bir portalın WordPress siteleriyle aynı panelden yönetildiği bir senaryodur. Burada otomatik güncellemeler ve tek tıklama geri yüklemeler ile üretim kesintisi olmadan geçişler sağlanır. Ayrıca acil durumlarda API entegrasyonlarıyla güvenli bir şekilde FTP’ye alternatif erişim yolları kullanılabilir.

Gerçek hayatta, çoklu site yönetimi için “adımların bir arada çalışması” esastır. Planlar arasındaki uyum, güvenlik politikalarının standartlaştırılması ve izleme araçlarının merkezi olarak çalışması, operasyonel başarıyı belirler. Bu yaklaşım, CMO ve IT ekipleri arasında daha hızlı iletişim ve daha az sürpriz anlamına gelir.

FAQ: Sık Sorulan Sorular

1. Çoklu site yönetiminde hangi panel benim için doğru seçim olur?
Panel seçimi, hedefleriniz ve teknik kapasitenize bağlıdır. cPanel/WHM geniş ekosistem ve kurumsal güvenlik modülleri sunar. Plesk özellikle Windows tabanlı ortamlarda esneklik sağlar. DirectAdmin ise daha hafif ve maliyet odaklı bir çözümdür. Şöyle bir yaklaşım benimseyin: küçük bir eklenti ekosistemiyle hızlı başla, ihtiyaçlar arttıkça ölçekle.

2. WordPress ve Joomla için bağlantı güvenliğini nasıl sağlarız?
SSH/SFTP ile dosya transferini güvenli hale getirin. API anahtarlarını rotasyonlu kullanın ve IP beyaz listeleme ile erişimi sınırlandırın. FTP yerine SFTP veya FTPS tercih edin. Ayrıca her site için ayrı kullanıcı hesapları ve sınırlı yetkiler atayın.

3. Yedekleme ve geri yükleme stratejisini nasıl kurmalıyım?
Tam yedekleme ile fark yedeklemesini bir araya getirin. Haftalık tam yedek, günlük fark yedekleri çoğu senaryo için yeterlidir. Geri yüklemeleri test etmek için bir staging ortamında periyodik simülasyonlar gerçekleştirin. Bu sayede felaket anında hızlı ve güvenli dönüş sağlanır.

Sunucu Panelleriyle Çoklu Site Yönetimi için Optimizasyon yazısı ilk önce Hostingcim üzerinde ortaya çıktı.